ابن ابى الحديد معتزلى در ديباچه شرحش بر نهج البلاغه درباره فضائل على - عليه السّلام - گفته است : « امّا قرائت قرآن و اشتغال به آن و اهتمام على - عليه السّلام - در اين باب مورد توجّه همگان قرار گرفته است چنان كه همه بر اين عقيده‌اند كه آن حضرت قرآن را بر پيامبر خدا حفظ مىكرد و جز او ديگرى آن را حفظ نمىكرد پس او نخستين كسى است كه قرآن را جمع كرده و همهء محدّثين نقل كرده‌اند كه او چندى از بيعت ابو بكر سرباززد شيعيان مىگويند تأخيرش بدان جهت بود كه به بيعت به ابو بكر مايل نبود ، ولى اهل حديث اين را نمىگويند بلكه مىگويند مشغول به جمع‌آورى قرآن شده بود ، پس اين دلالت دارد بر اينكه او نخستين فردى است كه قرآن را جمع كرده چون اگر در زندگانى پيامبر خدا - صلّى اللّه عليه و آله - جمع‌آورى شده بود ديگر نيازى نبود كه بعد از وفات پيغمبر ، او به جمع‌آورى آن مشغول گردد . هرگاه به كتبى كه در مورد قرآن نوشته شده مراجعه كنى خواهى يافت كه پيشوايان قرّاء همگى قرائتشان به او بر مىگردد ، مانند ابو عمرو بن علاء ، و عاصم بن ابى النجود و غير آنان چون قرائت آن دو بازمىگردد به ابى عبد الرحمان بن سلمى قارى ، و ابو عبد الرحمان كه شاگرد او بود ، و قرآن را از او فرا گرفته . پس اين فنّ از فنونى است كه سرانجامش به آن حضرت بازمىگردد مانند بسيارى از فضائل و فنون كه جلوتر گفتيم » . پايان گفته شارح نهج البلاغه . تنظيم سوره‌ها به اجتهاد صحابه نبوده مىگويم اخبارى وارد شده است - چنان كه سيوطى در اتقان و